13 کامند مهم و کاربردی در لینوکس – بخش دوم

در بخش نخست این آموزش اشاره کردیم که سرورهای لینوکس کاربرد بسیار زیادی در دنیای اینترنت و شبکه امروز دارند و آشنایی با نحوه کار سرور لینوکس ضرورت مهمی برای افراد علاقه مند به حوزه شبکه و سرور مجازی VPS دارد.

همچنین اگر می خواهید برنامه های خود را بر روی سرور لینوکس  و یا سرور مجازی VPS لینوکس پیاده سازی و مدیریت کنید ، باید برخی از دستورات اصلی و مهم لینوکس را بدانید.

در بخش دوم این آموزش به بررسی ادامه دستورات مهم و کاربردی لینوکس می پردازیم.

8.دستور less

در ترمینال لینوکس از دستور less برای مشاهده فایل ها استفاده می شود. دستور less شبیه دستور more است ، اما امکان پیمایش را در دو جهت جلو(forward) و عقب (backward) فراهم می کند. less سرعت پردازش بالایی دارد ، بنابراین فایل های سنگین را سریعتر از ویرایشگرهای متنی دیگر مانند vi باز می کند.

برای مشاهده یک فایل با استفاده از less ، کافی ست نام فایل را به همراه دستور less ارسال کنید.

دستور less
دستور less

پس از خوانده شدن فایل می توانید با استفاده از کلیدهای پیمایش در فایل پیمایش کنید. تعدادی از این کلیدها در زیر آورده شده است:

[Arrows]/[Page Up]/[Page Down]/[Home]/[End]: پیمایش در فایل

[Space bar] : صفحه بعد

b:  صفحه قبل

ng: پریدن به خط nام (شمارش از ابتدای فایل)

nG: پریدن به خط nام (شمارش از انتهای فایل)

G: رفتن به انتهای فایل

g: رفتن به انتهای فایل

10j: پریدن به 10 خط جلوتر

10k: پریدن به 10 خط عقب تر

Ctrl+G : نام فایل فعلی به همراه با تعداد خطوط و بایت را نشان می دهد.

9.دستور Lsb_release

شاید برای شما جالب باشد که بدانید از کدام توزیع Linux و یا شماره نسخه سیستم عامل استفاده می کنید. یکی از گزینه های یافتن این اطلاعات، استفاده از دستور lsb_release است. دستور lsb_release اطلاعات     LSB (Linux Standard Base) درباره توزیع لینوکس شما را نشان می دهد.

برای دریافت اطلاعات توزیع LSB ، از دستور زیر استفاده کنید.

دستور Lsb_release
دستور Lsb_release

برای نمایش توزیع در یک خط ، از گزینه -d استفاده کنید.

دستور Lsb_release
دستور Lsb_release

برای نمایش شماره نسخه توزیع ، از سوئیچ -r استفاده کنید.

دستور Lsb_release
دستور Lsb_release

دستور lsb_release با گزینه -a تمام اطلاعات کاربردی مربوط به سیستم عامل لینوکس را نمایش می دهد:

دستور Lsb_release
دستور Lsb_release

10.دستور uname

از دستور uname برای نمایش اطلاعات مربوط به نرم افزار و سخت افزار مانند نسخه یا ورژن هسته (kernel)، نوع پردازنده ، hostname و … در سیستم لینوکس شما استفاده می شود .

برای نمایش تمام اطلاعات یک سیستم ، از سوئیچ -a به همراه uname استفاده کنید.

دستور uname

خروجی دستور فوق اطلاعات زیر را نمایش می دهد:

  • Kernel name
  • Hostname
  • Kernel release
  • Kernel version
    • Machine hardware name
    • Processor type
  • Hardware platform
  • Operating system

به جای نمایش همه اطلاعات ، همچنین می توانید با کلیدهای زیر به همراه دستور uname اطلاعات مربوط به نقطه مورد نظر خود را بدست آورید.

s-نمایش نام  kernel
n-نمایش  hostname
r-نمایش نسخه   kernel
v-نمایش ورژن kernel
m-نمایش نام سخت افزار ماشین
p-نمایش نوع پردازنده
i-نمایش پلتفرم سخت افزاری
o-نمایش نام سیستم عامل

11.دستور history

history یک دستور بسیار مفید است که تمام دستوراتی را که اخیراً استفاده شده اند نمایش می دهد. تنها کافی ست  دستور history را بدون هیچ گونه کلید دیگری اجرا کنید تا تاریخچه bash کاربر فعلی در ترمینال چاپ شود.

دستور history
دستور history

خروجی دستور history دستوراتی که پیش از این استفاده شده است را به همراه شماره خط آن ها نمایش می دهد. همچنین می توان با تعیین شماره خط آن ، یک دستور را تکرار کرد.

دستور history
دستور history

برای مشاهده بهتر خروجی این history ، آن را با دستور less فیلتر کنید تا خروجی را در یک صفحه مشاهده کنید.

دستور history
دستور history

همچنین ، اگر می خواهید فقط 10 دستور آخر را مشاهده کنید ، خروجی history را با دستور tail فیلتر کنید:

دستور history
دستور history

برای مشاهده تعداد خاصی از آخرین دستورات وارد شده نیز می تواندی عدد مورد نظر خود را به عنوان یک پارامتر در دستور history وارد نمایید، بطور مثال در تصویر زیر می خواهیم 30 دستور وارد شده اخیر به ما نمایش داده شود، پس :

دستور history
دستور history

12. دستور ps

دستور ps (process status) اطلاعات مربوط به پردازش های فعال در سیستم شما را نمایش می دهد. این دستور به طور کلی برای یافتن شماره شناسایی فرآیند استفاده می شود و نیز جستجوی فرایندها را از طریق user, group و  process id   پشتیبانی می کند.

به بیان ساده تر ، دستور ps پردازش های در حال اجرا را برای کاربر در پنجره ترمینال نمایش می دهد. برای فراخوانی آن ، فقط کافی است  ps را در ترمینال تایپ کنید.

دستور ps
دستور ps

13.دستور top

یکی از پرکاربردترین دستورات برای مانیتور کردن فرآیندها و میزان استفاده از منابع سیستم در لینوکس ، دستور top می باشد که به طور پیش فرض بر روی همه توزیع های لینوکس نصب شده است. پردازش ها در لیستی با چندین ستون حاوی اطلاعاتی مانند نام فرآیند ، PID ، کاربر ، درصد استفاده از پردازنده ، درصد استفاده از حافظه و موارد دیگر نمایش داده می شوند.

برای مشاهده فرایندهای در حال اجرا ، فقط دستور بالا را بدون هیچ گزینه ای مانند زیر اجرا کنید.

دستور top
دستور top

خروجی دستور فوق شامل اطلاعات زیادی در مورد سیستم است . اطلاعاتی شامل uptime ، load average ، میزان استفاده از CPU و RAM  است.

پیشنهاد می کنیم بخش اول این آموزش را نیز مطالعه نمایید.

در صورتیکه  خرید سرور مجازی لینوکس و یا ویندوز برای راه اندازی وبسایت خود و یا پیاده سازی سرویس های مختلف را دارید ، پیشنهاد ما به شما این است که از پلن های متنوع میزبان اول دیدن نمایید.

دستور Lsb_release در لینوکس چه کاربردی دارد؟

این دستور اطلاعاتی درباره توزیع Linux به شما نشان می دهد.

دستور history در لینوکس چه کاربردی دارد؟

history یک دستور بسیار مفید است که تمام دستوراتی را که اخیراً استفاده شده اند نمایش می دهد. تنها کافی ست  دستور history را بدون هیچ گونه کلید دیگری اجرا کنید تا تاریخچه bash کاربر فعلی در ترمینال چاپ شود.

دستور top در لینوکس چه کاربردی دارد؟

خروجی دستور فوق شامل اطلاعات زیادی در مورد سیستم است . اطلاعاتی شامل uptime ، load average ، میزان استفاده از CPU و RAM  است.